Jeszcze rok temu mój proces projektowy przypominał swobodne działania artystyczne – pełne intuicji, elastyczności i improwizacji. Z perspektywy czasu zaskakuje mnie, jak często końcowy efekt był naprawdę dobry i że w ogóle docieraliśmy do celu. Myślę, że kluczem było moje 100% zaangażowania i najlepsze intencje aby projekt zrealizować. Jednak dojście do niego trwało czasem długo:  miesiące, tygodnie. Jeśli projekt był „na wczoraj” także się udawało, ale łączyło się to z moim przemęczeniem i pracą nocami. Klient miał niemal nieograniczoną liczbę poprawek, a ja – mimo zapisów w umowie – nie potrafiłam odmówić pomocy, nawet jeśli od zakończenia współpracy minęło już sporo czasu. I to bezpłatnie.

 

Głęboko wierzyłam, że dając klientowi pełną swobodę, tworzę dla niego bezpieczną przestrzeń i wzmacniam zaufanie. Problem pojawiał się jednak wtedy, gdy – po wielu poprawkach – nagle prosiłam o rozliczenie. Wtedy następowało napięcie, zgrzyt. Frustracja pojawiała się po obu stronach. Dlaczego?

 

Granice dają bezpieczeństwo – również w projektowaniu

 

Z czasem zrozumiałam, że to właśnie brak jasnych ram i zasad odbiera klientowi poczucie bezpieczeństwa. Tworzymy dom – miejsce, które ma dawać stabilność. Ale skoro w samym procesie jest chaos i dowolność, to po co w ogóle ja – projektantka – jestem w tym wszystkim?

 

Klient oczywiście ma prawo prosić o kolejną poprawkę poza tymi zawartymi w ofercie, dodatkowo płatną, ale jego rolą jest też przygotować materiały tak, by tych poprawek było jak najmniej. Nasza współpraca to nie jednostronna usługa – to proces oparty na partnerstwie i wzajemnej odpowiedzialności.

 

Dlaczego klient pyta projektanta o kierunek? Bo wierzy, że jego doświadczenie pozwoli mu dojść do celu najszybszą możliwą drogą – taką, której sam nie wymyśli. Ja również przez długie lata chciałam wszystko robić sama. Eksperymentowałam. Ale nauczyłam się, że zamiast pół roku prób i błędów, mogę mieć ten sam efekt w kilka dni – jeśli komuś zaufam. I właśnie tu pojawia się kluczowe słowo: zaufanie. Do siebie, do własnych decyzji, do struktury, którą tworzę.

 

Z chaosu do procesu

 

Zaprojektowałam proces, który łączy poczucie kontroli klienta z konkretnymi zasadami współpracy. Jasno określam sposób komunikacji, liczbę poprawek, harmonogram, kolejność działań, ilość rozmów telefonicznych które są w cenie oraz kiedy zaczynają się te dodatkowo płatne. To „reguły gry”, które dają obu stronom klarowność: kiedy mamy wygraną, a kiedy przekroczone granice.

 

Po roku eksperymentowania, wdrażania i udoskonalania tego podejścia wiem, że miało to głęboki sens. Artystyczny chaos zamienił się w strukturę, która daje klientowi poczucie bezpieczeństwa i komfortu – nie przez „kontrolę”, ale dzięki zaufaniu i przewidywalności. A mnie daje komfort tworzenia i przestrzeń do kreatywności bez frustracji i stresu, że potrzeba Klienta by sprawdzić kolejną wersję = moja strata i każdy dzień w tył.

 

Rozmowy z projektantkami i prawda o naszej pracy

 

Często rozmawiam z innymi projektantkami i widzę, że wiele z nas zmaga się z tym samym. Zadają sobie pytanie: „Dlaczego te współprace są tak męczące, skoro wszystko mamy przecież zapisane w umowie?”. Odpowiedź jest prosta, choć niewygodna: po pierwsze Klienci często pobieżnie czytają umowy i nie rozumieją co podpisują. Umowy pisane są w taki sposób, że część zapisów nie przekazuje informacji w klarowny sposób. Klient zakłada, że nawet jak nie zrozumie, to Ty go i tak poinformujesz o wszystkim na każdym późniejszym etapie. Kluczem jest tak przygotować ofertę by przekaz był klarowny a następnie zapytać czy wszystkie zapisy są jasne. Czasem wiąże się to z ich wspólnym przeczytaniem. Po drugie brakuje nam odwagi, by te zasady egzekwować – zwłaszcza wobec siebie.

 

Jeśli nie szanujemy zasad, które same ustalamy – jak ma je szanować klient? Jeśli chcemy być „fajne” i robimy dziesięć dodatkowych wizualizacji, to czy naprawdę pomagamy klientowi? A może wręcz przeciwnie – utrudniamy mu wybór, zamiast uprościć? To do nas należy wybór „terapii” – czyli koncepcji projektowej – a nie do pacjenta. To klient będzie mieszkał w tym wnętrzu, i nie naszą odpowiedzialnością jest efekt końcowy, jeśli klient nanosi własne zmiany – tego nie wolno nam oceniać. Ale naszą odpowiedzialnością jest powiedzieć jasno: „to moim zdaniem najlepsze rozwiązanie dla Ciebie.”

 

Satysfakcja rodzi się z klarowności i odwagi

 

Można robić wiele kursów, czytać kolejne książki i zapalać się do kolejnych metod pracy. Ale prawdziwa zmiana zaczyna się na poziomie „BYĆ” – czyli tego, kim jesteśmy w relacji z klientem. Kiedy klient widzi wartość w naszej pracy, zapłaci więcej – nawet (a może właśnie dlatego), że widzi w nas osobę, która jasno komunikuje swoje zasady, dba o strukturę i dąży do celu nawet jeśli chwilami wydaje się „nie miła”. Ale „wydaje” się to często słowo klucz. Przez internet emocje są trudno wyczuwalne, a komunikacja mailowa jest trochę jak telegram – ma być prosta, jasna i zwięzła.

 

Ale zanim to się wydarzy, trzeba włożyć wysiłek. Trzeba zbudować proces, który jest jasny, satysfakcjonujący i zrozumiały głównie dla Ciebie, ale na podstawie zrozumienia zachowań Klienta. Taki, który odpowiada na pytania: czego chcę się dowiedzieć od klienta? Jakich informacji potrzebuję? Z jakich etapów składa się współpraca? Jak będzie wyglądać komunikacja i podejmowanie decyzji?

 

Jeszcze rok temu nie odważyłabym się poprosić o opinię – o komentarz do procesu, o krytykę. Dziś widzę w tym ogromną wartość. Odmienne zdanie, ograniczenia i przeszkody pozwalają spojrzeć na własne działania krytycznie. Bo jeśli coś nie daje satysfakcji, to może nie sytuacja jest błędna, tylko nasze myślenie lub zachowanie. To Einstein powiedział, że „nie osiągniemy nowych rezultatów starymi metodami”.

 

Zapraszam Cię do współpracy pełnej ograniczeń, zasad i Twojego zaangażowania na samym początku procesu. To może wydawać się niewygodne, bo przecież projektant „powinien wszystko zrobić za Ciebie”. Ale… sam telefon do lekarza nie wystarczy, kiedy masz wyzwanie zdrowotne. Trzeba się zaangażować – pójść na wizytę, przyjąć leki, poddać się leczeniu, czasem wiele razy pojawić się na wizycie. Tak samo jest z projektowaniem przestrzeni.

W cel trzeba się zaangażować.

 

Zapraszam,

Katarzyna Gruca